Xây dựng - kiến trúc

Thiên nhiên không ở đâu xa

Tôi thấy đầu năm hái lộc, chưng hoa ngày tết… là những nếp quen đã hình thành lâu nay. Nhưng không lẽ hết tết là hết tươi xanh, và làm sao để ngôi nhà luôn có chút thiên nhiên tươi tắn dù ở điều kiện căn hộ trên cao hay nhà ống nhỏ hẹp?

Về phong thuỷ, phải chăng không phải ai cũng dùng được cây xanh, và chẳng lẽ chỉ có người ở biệt thự nhà đất rộng rãi mới có quyền hưởng thụ thiên nhiên? Đôi lời tâm tư, mong được cùng quý báo chia sẻ… (Võ Anh Thư, Q. Tân Phú, TP.HCM)

Giếng trời, sân sau là những vị trí có thể đưa thiên nhiên vào nhà một cách chắt lọc.

Mỗi độ chuyển giao thời khắc cũ mới luôn là dịp để cây xanh hoa lá khẳng định những giá trị trường tồn của thiên nhiên trong đời sống nhân tạo. Chỉ với vài chậu hoa cũng đem lại đôi ba sắc màu xuân mới, nhưng đúng là chỉ có thế thì chưa đủ, về lâu về dài khát khao sở hữu một góc thiên nhiên dù nhỏ luôn hiện hữu trong tâm thức mỗi người.

trang tri noi that

Những tâm tư hướng đến thiên nhiên vốn là tiền đề cho vô vàn giải pháp từ kiến trúc đến nội thất, từ văn hoá truyền thống sang phong thuỷ hiện đại ngõ hầu tìm kiếm cách thức “thiên nhiên hoá” tốt hơn cho nơi cư ngụ trong điều kiện tối thiểu, hạn hẹp. Không ít gia chủ có suy nghĩ: nhà trong phố thị chen chúc thì rất khó làm vườn tược cây cối, ước gì có dịp ở nhà ngoại ô rộng rãi thoải mái! Những mặc định an phận đó khiến ngôi nhà ống hay căn hộ chung cư vốn eo hẹp về diện tích lại càng thêm thiếu vắng bóng dáng thiên nhiên. Thực ra chỉ cần chút lưu tâm và chăm chút, mỗi không gian dù rộng hẹp thế nào cũng có thể lại gần hơn với thiên nhiên, tạo nên mối giao hoà chặt chẽ giữa người cư ngụ và môi trường sống. Có nhiều mức độ đưa thiên nhiên vào nội ngoại thất tuỳ theo đặc tính không gian của mỗi nhà và cá tính cũng như gu thẩm mỹ của gia chủ.

Việc đưa thiên nhiên gần với nơi cư ngụ khá đa dạng, có thể rất rộng như một khoảng sân vườn hay dòng suối nhỏ, có thể rất hẹp như chỉ là một bồn hoa, một bể cá cảnh. Dù dưới dạng thức nào, ít hay nhiều thì gia chủ và người thiết kế phải thực sự chủ động chuẩn bị ngay từ phần thô ban đầu; vì những thành phần này đều phải tính toán kích thước, chuẩn bị khung xương, đường ống điện, nước cấp và thoát, tránh tình trạng bất tiện khi sử dụng sau này. Ví dụ muốn làm hồ cá trong nhà thì phải tính toán ánh sáng, độ nông sâu, thiết bị lọc nước… cho phù hợp. Nếu không thì nên chuyển hướng sang dạng thức trang trí khác ít phải chăm sóc, ví dụ hồ khô rải sỏi, hay bể cá treo tường.

Khi cây cối có thể di động thì hoàn toàn chủ động thay đổi trong việc đưa thiên nhiên vào không gian sống.

Cũng đừng xem yếu tố thiên nhiên chỉ là trang trí theo ý thích riêng trong nhà ở, mà phải hiểu đó là một thành phần không thể thiếu của bố cục tổng thể ngôi nhà, như cha ông ta ngày xưa đặt hồ bán nguyệt trước sân, xếp hòn non bộ góc vườn, trồng cây cảnh ngoài hiên… đều tính toán trước sau, vị trí cẩn thận. Tiểu cảnh đặt đúng chỗ sẽ giúp cải thiện đáng kể nội thất nhà ở, hoá giải các “góc chết” như gầm thang, góc nhà xéo. Dù qua thời gian một vài vị trí cũng bị mai một biến thể, ví dụ gần đây nhà phố hay biệt thự thường ít làm hồ cảnh gầm cầu thang và bồn hoa xây gạch trên bancông, do nhịp sống đô thị hối hả thiếu thời gian chăm sóc, dễ bị ngấm, nứt, thay đất và cây khó khăn. Do đó giải pháp ưa dùng là trồng cây trong chậu, đặt trên giá sắt hay bệ xây gạch nhằm dễ di chuyển thay đổi và chăm sóc tốt hơn, hoặc đơn giản là làm tiểu cảnh dạng vườn khô, dùng cây và hoa giả mang tính sắp đặt.

trang tri noi that

Về mặt phong thuỷ, tính chất các mảng thiên nhiên trong nhà vốn thuộc hành thuỷ, mộc và thổ, do vậy cần tìm chỗ bố trí tương ứng có khả năng tương sinh ngũ hành như khu vực giữa nhà (thuộc thổ), giếng trời đón nắng (thuộc mộc, tốt cho cây cối). Nếu trồng cây về hướng tây để che mát nhà, cần chọn các loại cây có lá dày, chịu nắng. Trồng cây trong nhà ở phải chú ý không nên trồng các loại cây có gai nhọn, cây leo gây xói mòn tường, cây rủ vướng dây điện… gây bất lợi trong sử dụng. Không trồng cây cao lớn sát tường rào vì rễ cây ăn lan gây hỏng chân tường, đồng thời kẻ gian sẽ dựa vào cây có thể đột nhập. Trồng cây bên cửa sổ, phải xem khung cửa sổ là một khung tranh ba chiều, trong nhà nhìn ra thưởng ngoạn được cảnh quan tốt. Tránh để thân cây chắn giữa cửa sổ hoặc cửa ra vào làm cản trở trường khí lưu thông.

Khi không gian và màu sắc trong nhà ngả về tối, sẫm màu (thiên về tĩnh, nhiều tính âm) thì nên chọn hoa lá có màu sáng để cân bằng. Ngược lại, nếu nhà thừa ánh sáng, chói chang quá thì phải dùng cây lá có màu sẫm, ken dày để giảm bớt khí dương. Tương tự như vậy đối với các mảng đá trang trí, hồ cá cảnh vốn hay dùng vật liệu mang tính thiên nhiên thô mộc, cần phải hình dung trước để tránh tình trạng lạm dụng, khiến nội thất trở nên tối tăm xù xì và ẩm thấp. Chỉ cần khéo chọn loại sỏi đá hay cây trang trí, nội thất ngôi nhà sẽ trở nên sống động và tươi tắn hơn, gián tiếp đem lại không khí gia đình đầm ấm, kết nối tốt hơn các thành viên cùng cư ngụ, điều mà nhiều công trình “hoành tráng” nếu không khéo tiết chế sẽ không thể làm được, tốn kém và vô độ, khó có điểm dừng đúng mực.